Tomaszów Lubelski jest miastem powiatowym i ważnym węzłem w południowej części województwa lubelskiego. Przez miasto biegną drogi wojewódzkie prowadzące w kierunku Zamościa, Lublina i granicy z Ukrainą, a liniowe busy obsługują zarówno lokalne połączenia do okolicznych gmin, jak i połączenia dalekobieżne do stolicy regionu. Mimo tego Tomaszów Lubelski od lat nie ma pełnowymiarowego dworca autobusowego. Kiedy w 2013 r. majątek PKS-u został sprzedany lubelskiej spółce Wodrol, inwestor zapowiadał budowę nowego dworca z kompleksem handlowo‑usługowym, parkingami i zadaszonymi stanowiskami. Plan ten jednak nie został zrealizowany – budynek starego dworca został rozebrany w 2021 r., a w 2020 r. lokalna prasa informowała, że spółka Wodrol nie wybudowała obiektu i miasto planuje jedynie postawienie kontenera, aby podróżni mieli się gdzie schronić przed deszczem i wiatrem. 

Dlaczego w Tomaszowie Lubelskim brakuje prawdziwego dworca

• Rozbiórka starego budynku PKS – w grudniu 2021 r. rozpoczęła się rozbiórka starego dworca PKS. Portal Tomaszowski podkreślał, że dawna siedziba PKS‑u była pustostanem „straszącym mieszkańców i turystów” i że plany budowy nowoczesnego kompleksu w centrum miasta nie zostały zrealizowane. Zamiast pełnowymiarowego budynku mieszkańcy otrzymali tylko tymczasowy kontener.
• Wykluczenie komunikacyjne – w komentarzach do artykułów lokalnych mediów mieszkańcy skarżyli się, że brak dworca i niewielka liczba połączeń autobusowych prowadzi do wykluczenia komunikacyjnego i zmusza ludzi do korzystania z samochodów. Podróżni w Tomaszowie Lubelskim „marzną i mokną” oczekując na busy, co negatywnie wpływa na wizerunek miasta.
• Niespełnione obietnice inwestora – spółka Wodrol deklarowała, że w miejsce starego dworca wybuduje nowy obiekt z poczekalnią, kasami, sanitariatami oraz częścią usługowo‑handlową. Jednak nawet kilka lat później inwestor tłumaczył, że ze względu na trudności formalne i zmiany na rynku obiekt będzie skromniejszy, a prace się opóźniają. Ostatecznie budowa nie ruszyła, co potwierdzają informacje z 2021 r. o rozbiórce starego dworca.
• Rozproszone przystanki – w braku centralnego dworca przewoźnicy korzystają z różnych przystanków rozsianych po mieście. Taki system jest niewygodny dla pasażerów, utrudnia przesiadki i sprawia, że osoby spoza Tomaszowa Lubelskiego nie wiedzą, skąd odjeżdżają konkretne busy. Zintegrowany dworzec mógłby skupić przewoźników w jednym miejscu i połączyć dworzec z rynkiem oraz układem drogowym.

Korzyści z budowy nowego dworca

1. Poprawa komfortu podróżnych – nowoczesny dworzec zapewniłby zadaszone stanowiska, ogrzewaną poczekalnię, toalety oraz informację pasażerską. To podstawowe elementy, których obecnie brakuje. Już pierwotna koncepcja inwestora zakładała wygodny podjazd, parkingi dla podróżnych i część handlowo‑usługową.
2. Ożywienie centrum miasta – budowa dworca z usługami i handlem stworzyłaby nowe miejsca pracy i mogłaby pobudzić ruch w okolicznych sklepach. Władze miasta liczyły, że taka inwestycja „ożywi gospodarczo centrum Tomaszowa Lubelskiego” oraz zwiększy wpływy z podatków.
3. Integracja transportu – centralny dworzec z kilkoma stanowiskami pozwoliłby zebrać wszystkich przewoźników w jednym miejscu i ułatwić przesiadki. Zintegrowany dworzec mógłby być powiązany z tomaszowskim rynkiem i zapewnić obsługę różnych linii.
4. Walka z wykluczeniem komunikacyjnym – lepsza infrastruktura może zachęcić przewoźników do uruchamiania nowych połączeń, a mieszkańców do korzystania z transportu publicznego. Obecnie brak dworca i niska oferta przewozów sprawia, że wiele osób jest zmuszonych jechać własnym samochodem.

Propozycja: wykorzystanie działki przy ul. Żeromskiego

W listopadzie 2025 r. na portalu nieruchomości‑tomaszow.pl pojawiła się oferta sprzedaży nieruchomości usługowej przy ulicy Stefana Żeromskiego – jednej z głównych arterii miasta prowadzących do centrum i dróg wylotowych. Ogłoszenie opisuje, że działka znajduje się przy ruchliwej drodze powiatowej i posiada bardzo dobrą widoczność oraz dojazd. Jest w pełni uzbrojona w media, ogrodzona i posiada plac manewrowy oraz miejsca postojowe. Link do oferty https://nieruchomosci-tomaszow.pl/oferty/oferta/dzialki-uslugowe-centrum-tomaszowa_1581/

Przeznaczenie zgodnie z miejscowym planem

• Działka nr 35/1 – symbol 5.U/KS – teren przeznaczony jest pod zabudowę usługową oraz obsługę komunikacji drogowej. Taki zapis w planie miejscowym wprost umożliwia budowę infrastruktury związanej z transportem, w tym dworca autobusowego.
• Działka nr 34 – symbol 6.U/MN – teren przeznaczony pod zabudowę usługową z funkcją mieszkaniową jednorodzinną. Możliwość łączenia funkcji usługowej i mieszkalnej pozwala np. na włączenie budynku biurowego lub mieszkań dla pracowników.

Miejscowy plan dopuszcza adaptację istniejących obiektów, ich rozbudowę i remont, zmianę sposobu użytkowania oraz budowę nowych obiektów usługowych i mieszkalnych. Powierzchnia zabudowy może zajmować do 80 % części usługowej i do 50 % części usługowo‑mieszkalnej, a dopuszczalna wysokość budynków wynosi do 9 m (dwie kondygnacje) w części usługowej i do 12 m (trzy kondygnacje) w części usługowo‑mieszkalnej. Plan nakazuje estetyczną architekturę i dachy o nachyleniu 0–45°, co wpisuje się w charakter zabudowy Tomaszowa Lubelskiego.

Walory lokalizacji

• Doskonałe połączenie z układem drogowym – z ogłoszenia wynika, że połączenie z drogami zapewniają ulice oznaczone w planie jako 03KD M(L) i 05KD M(D). Oznacza to bezpośredni dostęp zarówno do centrum, jak i do dróg wylotowych na Zamość, Lublin i Hrebenne.
• Widoczność i ekspozycja – lokalizacja przy ruchliwej ulicy Żeromskiego sprawia, że przyszły dworzec byłby łatwy do znalezienia przez podróżnych i mógłby stać się nową wizytówką miasta.
• Istniejąca infrastruktura – na działce stoją już hale (ok. 130 m² i 110 m²) oraz budynek biurowy (ok. 60 m²). Plac manewrowy i miejsca postojowe mogą zostać zaadaptowane na perony autobusowe i parking dla podróżnych, co obniży koszty inwestycji.
• Elastyczność zagospodarowania – plan miejscowy dopuszcza różne rodzaje działalności, w tym warsztat, myjnię, magazyn, logistykę czy handel. Dzięki temu inwestor może połączyć funkcję dworca z usługami komercyjnymi (np. sklepy, kawiarnie), co zwiększy atrakcyjność i rentowność przedsięwzięcia.

Wnioski i apel

Ostatnie lata pokazały, że brak dworca autobusowego w Tomaszowie Lubelskim jest realnym problemem dla mieszkańców i podróżnych. Rozbiórka starego obiektu i tymczasowe rozwiązania w postaci kontenera świadczą o narastającym wykluczeniu komunikacyjnym. Jednocześnie oferta sprzedaży działki przy ul. Żeromskiego, której przeznaczenie w planie miejscowym obejmuje obsługę komunikacji drogowej, otwiera przed miastem i prywatnymi inwestorami realną szansę na budowę nowego dworca. 

Inwestycja w dworzec to nie tylko komfort podróżnych, lecz także impuls gospodarczy, poprawa wizerunku miasta i walka z wykluczeniem komunikacyjnym. Warto, by władze Tomaszowa Lubelskiego oraz zainteresowani przedsiębiorcy podjęli działania zmierzające do wykorzystania tej szansy i stworzenia nowoczesnego centrum obsługi podróżnych, którego od lat brakuje w Tomaszowie Lubelskim.

Wizualizacja

Poniższa ilustracja przedstawia koncepcyjny obraz nowoczesnego dworca autobusowego, który mógłby powstać w Tomaszowie Lubelskim. Widoczny jest przeszklony budynek z zadaszonymi stanowiskami dla autobusów, plac manewrowy i otoczenie zieleni. To wyobrażenie pokazuje, jak atrakcyjnie może wyglądać zintegrowany dworzec łączący funkcje transportowe i usługowe.